งบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน ( Performance Based Budgerting : PBB )


ในปัจจุบันประเทศไทยได้นำงบประมาณแบบ PPBS มาใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ.2525 แต่อาจกล่าวได้ว่า PPBS ยังไม่ได้ถูกนำมาใช้โดยสมบูรณ์ เช่น ขาดการวิเคราะห็ความเชื่อมโยงระหว่างนโยบาย แผนงาน โครงการ การวิเคราะห์ทางเลือก การวิเคราะห์ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล การวิเคราะห์แบบงบประมาณฐานศูนย์ เป็นต้น ระบบงานประมาณที่ใช้อยู่ในปัจจุบันคงเป็นการผสมผสานระหว่างระบบงบประมาณทั้งสามประเภทแรก คือระบบงบประมาณของไทยยังคงให้ความสำคัญกับระบบงบประมาณที่มุ่งเน้นการควบคุม หรือแบบแสดงรายการโดยใช้วิธีการวิเคราะห์จัดสรรเงินงบประมาณแบบ Incremental Analysis เป็นหลัก แต่ก็มีการจำแนกงบประมาณตามวัตถุประสงค์ มีการจัดทำแผนงานโครงการ ซึ่งเป็นหลักการของงบประมาณแบบ Performance Budgeting และ PPBS อย่างไรก็ตาม การจัดทำงบประมาณในรูปแลลที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบันต่างก็มีคุณลักษณะหลายประการที่สอดคล้องกับระบบ PBB อยู่แล้ว จึงน่าจะเป็นการง่ายที่จะเข้าใจหลักการพื้นฐานของ PBB และปรับเปลี่ยนระบบงบประมาณไปสู่ระบบ PBB
การจัดทำงบประมาณที่มุ่งเน้นผลงานเป็นแนวทางที่ครบวงจรตั้งแต่การวางแผน การจัดสรรงบประมาณ การจัดการที่เน้นผลผลิต ( Outputs ) และผลลัพธ์ ( Outcomes ) ที่เกิดขึ้น โดยผลผลิตคือสิ่งของหรือบริการเป็นรูปธรรมหรือรับรู้ได้ที่จัดทำโดยหน่วยงานของรัฐ เพื่อให้บุคคลภายนอกได้ใช้ประโยชน์ ในขณะที่ลลัพธ์ หมายความถึง ผลประโยชน์ที่ได้จากผลผลิตและผลกระทบที่มีต่อ ชุมชน และสิ่งแวดล้อม
สิ่งสำคัญในการจัดทำงบประมาณที่มุ่งเน้นผลงาน คือ การวัดผลการดำเนินงาน ( Performance Measures ) ที่เป็นการกำหนดหน่วยนับในการตรวจวัดและประเมิณผลการดำเนินงาน การวัดผลการดำเนินงานนี้จะต้องชัดเจน สมบูรณ์ สามารถนำมาใช้ได้จริงและเหมาะสมกับเวลา โดยทั่วไปหน่วยนับในการตรวจวัดจะต้องครอบคลุมทั้งปริมาณ คุณภาพ ค่าใช้จ่าย มีประสิทธิผลและ ทันเวลาตามต้องการ