ลักษณะภูมิประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปของป่าทุ่ง ใหญ่ เป็นภูเขาสลับซับซ้อน มีลำห้วยน้อยใหญ่ เป็นจำนวนมาก บริเวณทุ่งใหญ่อยู่เหนือระดับ น้ำทะเลประมาณ 2,500-4,000 ฟุต เป็นต้น น้ำลำธารของแควน้อยและแควใหญ่ มีป่าหลาย ชนิดในบริเวณทุ่งใหญ่ บางตอนเป็นทุ่งหญ้า โดยเฉพาะที่ ทุ่งใหญ่เป็นทุ่งโล่งบนเนินเขา มีพันธุ์ไม้ซึ่งยอมรับแล้วว่าเป็นพันธุ์ไม้โบราณ คือไม้ตระกูลปาล์ม พวกเป้ง ปรง ต้นขนาดใหญ่เท่า ๆ กับต้นมะพร้าวขึ้นแซมทั่วไป และเนื่องจากมีป่าหลายชนิดอยู่ ในบริเวณเดียวกันเป็นพื้นที่กว้างใหญ่และภูเขาสลับซับซ้อน เช่นนี้ จึงเหมาะที่จะเป็นที่หลบภัยของ สัตว์ป่า จึงมีสัตว์ป่านานาชนิดอาศัยอยู่ชุกชุมมาก เพราะมีแหล่งน้ำและอาหารอุดมสมบูรณ์ มีพืชที่ เป็นอาหารสัตว์ทุกฤดูก็มีหน่อไม้ ลูกไม้ป่านานาชนิด และหลังจากที่ไฟไหม้ป่าในฤดูหนาวแล้วก็จะมี หญ้าระบัด(หญ้าอ่อนที่ขึ้นภายหลังจากการเกิดไฟป่า) งอกงาม เป็นอาหารสัตว์ในฤดูแล้ง สำหรับ หลุมดินโป่งมีอยู่มากมายหลายแห่ง ดินโป่งเป็นเกลือแร่ที่จำเป็นสำหรับสัตว์ป่าที่กินพืชเป็นอาหารปกติ ร่างกายของส่งมีชีวิตทุกชนิดต้องการเกลือแร่อยู่แล้ว เราจึงเห็นทางเดินของสัตว์ลงกินโป่ง เช่น
กระทิงเป็นวัวป่าที่มีขนาดใหญ่ชอบหากินสลับกับการพักนอนตลอดวันอาหารได้แก่หญ้า,ไม้พุ่ม,ไม้เถา,และใบไม้ รอยกวาง กระทิง ช้าง เดินกันเป็นรอย เหมือนกับรอยเดินสัตว์เลี้ยงในชนบท เนื่องจากว่าสัตว์ ที่นี่ชุกชุมมาก
หากเรามองในแง่การอนุรัษ์ธรรมชาติ เราสามารถควบคุมป่าทุ่งใหญ่ให้คงสภาพเช่นเดิมนี้ได้ จะเป็นการป้องกันภัยธรรมชาติ เช่น น้ำท่วม เพราะมีป่าปกคลุมและดูดซับน้ำไหลลงสู่ลำห้วย ให้มีน้ำไหลได้ตลอดปี แม้ในฤดูร้อน
อาณาเขตของป่าทุ่งใหญ่ มีพื้นที่อยู่ในเขตจังหวัดกาญจนบุรี ประมาณ 1,000 ตารางกิโลเมตร และในเขตจังหวัดตากประมาณ 700 ตารางกิโลเมตร รวมพื่นที่ทั้งหมดแล้วกว่า 1 ล้านไร่ สำหรับบริเวณ ป่าทุ่งใหญ่ที่อยู่ในจังหวัดตากนั้น มีอาณาเขตติดต่อกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี เมื่อเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรนี้ จัดตั้งขึ้นมาได้สำเร็จแล้ว พื้นที่ของป่าทุ่งใหญ่ รวมกับห้วยขาแข้งจะเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ (Sanctuary) ที่ใหญ่ที่สุดในภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียง ใต้นี้