บุนนาค
ชื่อวิทยาศาสตร์ Mesua ferrea Linn.
วงศ์ GUTTIFERAE
ชื่อสามัญ Icon Wood, Ceylon Iron Wood
ชื่ออื่นๆ นาคบุตร (ภาคใต้) ประนาคอ (มาเลย์-ปัตตานี) สารภีดอย (เชียงใหม่) ก๊าก่อ(กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) ก้ำก่อ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
ไม้ต้น สูง ๑๕-๒๕ เมตร ลำต้นเปลา เปลือกเรียบสีน้ำตาลปนเทา ใบ ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม รูปใบหอก หรือขอบขนานแกมใบหอก กว้าง ๒-๓ เชนติเมตร ยาว ๘-๑๐ เชนติเมตรปลายเรียวแหลม โคนสอบใบอ่อนสีชมพู ใบแก่มีคราบขาวทางด้านใต้ใบ เส้นใบถี่ เนื้อหนา ดอก สีเหลืองอ่อน กลิ่นหอมมาก ออกเดี่ยวหรือเป็นกระจุกๆ ละ ๒-๓ ดอกตามซอกใบดอกกว้าง ๕-๑๐ เซนติเมตร กลีบเลี้ยง รูปช้อนงอเป็นกระพุ้ง มี ๒ ชั้นๆ ละ ๒ กลีบ กลีบดอก ๔ กลีบ รูปไข่กลับ ปลายบานเว้า โคนสอบ เมื่อบานเส้นผ่าศูนย์กลาง ๕-๑๐ เซนติเมตร เกสรตัวผู้จำนวนมาก ผล รูปไข่ แข็ง กว้าง ๒ เซนติเมตร ยาว ๔ เซนติเมตร ปลายโค้งเเหลม กลีบเลี้ยงขยายโตขึ้นเป็นกาบหุ้มผล ๔ กาบ มีเมล็ด ๑-๒ เมล็ด
นิเวศวิทยา ขึ้นประปรายในป่าดิบทางภาคเหนือเเละภาคใต้ ที่สูงจากระดับน้ำทะเล ๒๐-๗๐๐ เมตร
ออกดอก มีนาคม-กรกฎาคม
ขยายพันธุ์ เมล็ด
ประโยชน์ ราก เเก้ลมในลำไส้ เปลือก ใช้กระจายหนอง กระพี้ แก้เสมหะในลำคอ ไม้ เป็นยาแก้ลักปิดลักเปิด ใช้ทำหมอนรองรางรถไฟ ก่อสร้าง ต่อเรือ ทำพานท้ายและรางปืน ด้ามร่ม ใบ พอกแผลสด ดอก บำรุงเลือด ระงับกลิ่นตัว ใช้ผสมสีเพื่อให้สีติดทน เมล็ด น้ำมันที่กลั่นจากเมล็ด ใช้จุดตะเกียง และทำเครื่องสำอาง
ที่มา : หนังสือ ไม้ดอกและไม้ประดับ
จัดพิมพ์โดย นาย จรัสพงษ์ สินศิริพงษ์ ม.4/1 เลขที่ 27
โรงเรียน สวนกุหลาบวิทยาลัยนนทบุรี ปีการศึกษา 2539
กลับไปสารบัญ น - บ